Donmuş lazer teknolojisi ile saf enerjiden oluşan bir kılıç oluşur. Bu ışın, başka bir ışın kılıcı, cortosis maddesi, güç alanları, Manga Guard’ların mızraklarının ana maddesi olan phrik, süper iletkenler ve Yuuzhan Vong değnekleri haricinde katı olan hemen her şeyi kesip geçebilir. Bunların haricinde Mandalorian demirinin de ışın kılıcına direnç gösterdiği bilinmektedir.

İlk Archaic ışın kılıçları, bir kuşatma silahı olarak tasarlanmıştı. Bunlar, önceleri sırtta, daha sonra kemerde taşınan ayrı bir güç ünitesine sahiptiler. İlerleyen zamanlarda güç kaynakları ve içindeki parçalar küçültülerek daha rahat taşınabilir bir hale geldi. Dövüş esnasında bir ışın kılıcını kullanmak yetenek, güven ve bilgelik gerektirir. Güç ile uyum içinde olmak da önemli bir etkendir.

Filmin orijinal üçlemesinde, ışın kılıçlarının renkleri mavi yeşil ve kırmızı ile sınırlıydı, kırmızı kılıçlar Dark Jedi ve Sith ile özdeşleştirilmekteydi. Çeşitli genişletilmiş evren kaynakları sayesinde kılıç renklerinin skalası genişledi, ve mavi, kırmızı, yeşil haricinde mor, turuncu, gümüş, turkuaz, pembe, bronz, sarı, beyaz ve hatta altın renkli kılıçlar ortaya çıktı. Ancak genişletilmiş evren kaynakları, kılıç renkleri ile Jedi ve Sith arasında bir özdeşleşme konusunda net bir bilgi vermemektedir. Eski üçlemede neden daha az ışın kılıcı rengi bulunduğu sorusunun cevabı ise, İmparatorluğun ışın kılıcı kristali mağaralarını yok etmesinde yatmaktaydı. Sentetik kristaller, mağaralarda bulunan ve çoğunlukla mavi ya da yeşil renkte olan kristalleri değiştirmek amacıyla yaratılıyordu. Obi-Wan Kenobi mavi bir kılıç kullanırken, Mace Windu’nun ki ise mor renkteydi. En ilginç olanı ise Jedi öğrencisi Gantoris tarafından yaratılan, aslen mor renkli ama beyaz merkezinden gökkuşağı renkleri çıkan ışın kılıcıydı.

Işın kılıcının rengi, içindeki kristalin rengine bağlıdır. Mavi renkli kılıçlar Jedi Guardian sınıfını, yeşil renkli kılıçlar Jedi Consular sınıfını, sarı renkli kılıçlar Jedi Sentinel sınıfını ve kırmızı renkli kılıçlar da Sith’i temsil etmektedir. Buna rağmen, her Jedi ve Sith, ışın kılıcının rengini belirlemekte serbesttir. Ruusan Savaşı’ndan önce Jedi Şövalyeleri hemen her renkte ışın kılıçları taşıyabiliyordu. Sonraları ise daha sık rastlanan mavi ve yeşil renkli Ilum kristallerini kullanmaya başladılar. Mace Windu ise Hurikane halkına yardım etmesinin karşılığında ender rastlanılan mor kristaller aldı. Yeni Jedi Düzeni döneminde turuncu, sarı, yeşil, mavi, mor ve açık mavi gibi pek çok renkte ışın kılıcına rastlanılır oldu.

Sentetik kırmızı kristaller ise çoğunlukla Sith tarafından kullanıldı ve bu kristaller, mavi ya da yeşil olanlara göre çok daha güçlülerdi. Fakat yapay oldukları için tam anlamıyla saf değillerdi. Sith’in elinde yüksek miktarda kırmızı kristal vardı ve kan rengini simgelediği için bu kristalleri tercih ediyorlardı.

Işın kılıçları, Jedi’ların olduğu kadar Sith’in de ana silahıdır. Jedi’ların ortadan kaldırılmasının ardından ışın kılıçları ender rastlanan kalıntılar haline geldiler. Kullanımı sadece Jedi’lar ile sınırlandırılmıştır, çünkü yeteneği olmayan biri için bu silahı kullanmak tehlikeli sonuçlar doğurabilir. Işın kılıçlarının bazı koleksiyoncularla toplanmasının haricinde, kara borsa piyasasında da rastlanılabilir.

Geleneğe göre, bir Jedi’a eğitiminin ilk gününde ışın kılıcı verilir. Jedi ustalarına göre, ışın kılıcı bir öğrencinin başarısı ve gelişiminin bir ölçütüdür, çünkü ışın kılıcı teknikleri yetenek ve konsantrasyon gerektirir. Jedi öğrencisi, eğitiminin son sınavında kendi ışın kılıcını inşa etmek zorundadır. Bir Star Wars romanına göre bu işlem Ilum’daki bir mağarada gerçekleşir, öğrenci mağaraya tek başına girer ve ışın kılıcını yapmış olarak çıkmak zorundadır. Fakat Clone Wars çizgi serisine göre usta ve öğrencisi mağaraya beraber girerler.

Luminara Unduli:

Kristal, kılıcın kalbidir.
Kalp, Jedi’ın kristalidir
Jedi, Güç’ün kristalidir.
Güç, kalbin kılıcıdır.

Hepsi birbirine bağlıdır:
Kristal, kılıç, Jedi.

Hepsi bir bütündür.